PEKİN, 2 Ocak (Xinhua) -- Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, her yıl yılbaşı gecesi, Çin ulusunun direncini ve mirasını simgeleyen Çin Seddi'nin arka planında, ofisinden Çin halkına yeni yıl tebriklerini iletiyor.
Bu sefer de durum farklı değildi. Çarşamba akşamı, sıcak bir gülümsemeyle Xi, masasında oturarak Çin'in ve halkının 2025 boyunca elde ettiği olağanüstü başarıları değerlendirdi ve yeni yıla dair beklentilerini ortaya koydu.
2026 yılı başlarken, Xi'nin cesaretlendirici sözlerle dolu konuşması, Çin'in geleceğe yönelik cesur vizyonunu ve dünya sahnesindeki rolünü daha yakından incelemeye davet ediyor.
ÇİN MODERNİZASYONUNUN YENİ YOLCULUĞU
2025 yılı, Çin'in ekonomik ve sosyal kalkınmaya yönelik 14. Beş Yıllık Planı'nın tamamlanmasını işaret ediyor. Xi, "Planın hedeflerine ulaştık ve Çin'in modernleşme yolculuğunda sağlam ilerlemeler kaydettik" dedi.
2026 yılı 15. Beş Yıllık Planın başlangıcını müjdelerken, Xi, yüksek kaliteli kalkınmayı teşvik etme, reform ve dışa açılmayı daha da derinleştirme, herkes için refah sağlama ve Çin'in ekonomik ve sosyal mucizelerinin öyküsünde yeni bir sayfa yazma çağrısında bulundu.
Xi'nin vizyonunun merkezinde, Çin ekonomisini yenilikçi bir güç merkezine dönüştürmeye odaklanan yüksek kaliteli kalkınma yer alıyor.
Xi, Çin'in yüksek teknoloji gelişimini her zaman büyük önemle desteklemiştir. Geçen yıl Nisan ayında Şanghay'da yaptığı bir inceleme gezisi sırasında, en son teknolojilere adanmış 100'den fazla işletmeyi barındıran örnek bir inovasyon merkezini ziyaret etti.
Ziyareti sırasında Xi, en yeni yapay zekâ destekli ürünlerden bazılarını bizzat deneyimledi ve hatta bir çift akıllı gözlük denedi. Ayrıca Çin'in bol veri kaynaklarına, eksiksiz bir sanayi sistemine ve geniş bir pazara sahip olduğunu ve yapay zekânın geliştirilmesi için umut vadeden fırsatlar sunduğunu belirtti.
Çin lideri ayrıca uluslararası teknolojik iş birliğinin önemini vurguluyor. Geçtiğimiz Kasım ayında Güney Kore'de düzenlenen APEC liderler toplantısında Xi, yapay zekanın küresel iş birliğini ve yönetimini teşvik etmek amacıyla Dünya Yapay Zeka İş Birliği Örgütü'nün kurulmasını savundu. Ona göre, yapay zeka gibi öncü teknolojilerin hızlı ilerlemesi insanlık için yeni ufuklar açıyor.
Çin modernleşme çabalarını ilerletirken, yeşil kalkınma merkezi bir odak noktası olmaya devam ediyor. Xi, Yeni Yıl mesajında, "Berrak sular ve yemyeşil dağlar, manzaramızın belirgin bir özelliği haline geldi" diye belirtti. Bu, onlarca yıldır tutarlı bir şekilde savunduğu ve desteklediği bir vizyondur.
Bu ilke, Xi'nin 2025 BM İklim Zirvesi'ndeki video konuşmasında daha da pekiştirildi; burada Çin'in 2035 Ulusal Olarak Belirlenmiş Katkılarını açıkladı. Bir dizi taahhüt arasında, 2035 yılına kadar Çin'in ekonomi genelindeki net sera gazı emisyonlarını zirve seviyelerinden yüzde 7 ila 10 oranında, hatta daha fazla azaltacağına dair söz verdi.
Singapur merkezli siyasi yorumcu Ang Teck Sin'e göre, Çin'in modernleşmesi daha geniş bir küresel öneme sahip. "Çin, ulusal kalkınmayı gerçekleştirirken küresel refaha katkıda bulunmanın mümkün olduğunu gösterdi," dedi.
DÜNYAYI KUCAKLAMAK
Geçtiğimiz yıl küresel çalkantılar artarken, tarihi bir an dünyanın dikkatini çekti. 1 Eylül'de, Çin'in Tianjin liman kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinde Xi, Küresel Yönetişim Girişimi'ni önerdi.
Xi Jinping, küresel bir izleyici kitlesine çok dilli olarak yayınlanan Yeni Yıl mesajında, "Kalkınma, güvenlik ve medeniyet konularında üç küresel girişimi duyurduktan sonra, daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetim sistemini teşvik etmek için Küresel Yönetişim Girişimi'ni ortaya koyuyorum" dedi.
2025 yılı aynı zamanda Dünya Anti-Faşist Savaşı'ndaki zaferin ve Birleşmiş Milletler'in kuruluşunun 80. yıldönümünü de işaret ediyordu. Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesi öncesinde Xi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile bir araya gelerek Çin'in BM Şartı'nın amaç ve ilkelerine olan bağlılığını yeniden teyit etti.
Dünya derin dönüşümlerden geçiyor. Çok kutupluluk ivme kazanıyor, ekonomik küreselleşme giderek artan engellerle karşılaşıyor ve uluslararası ilişkilerde daha fazla demokrasi çağrıları artıyor. Aynı zamanda, Soğuk Savaş düşüncesi, hegemonizm ve korumacılık uzun bir gölge gibi etkisini sürdürüyor.
ABD'li ekonomist Jeffrey Sachs, "Küresel Yönetişim Girişimi, alternatif, çok kutuplu ve daha adil bir dünya düzeni kurmaya yönelik eşi benzeri görülmemiş bir adımı temsil ediyor" yorumunu yaptı.
Xi, Çarşamba günü yaptığı Yeni Yıl konuşmasında Çin'in "dünyayı açık kollarla kucaklamaya devam ettiğini" söyledi.
Xi'nin sözleri, aktif bir diplomasi yılıyla desteklendi. Çin lideri 2025 boyunca dünyaya kapsamlı bir şekilde yaklaştı. Gerek Güneydoğu ve Orta Asya'ya yaptığı dış ziyaretlerde gerekse Çin'de yabancı liderleri ağırlamasında, karşılıklı yarar sağlayan iş birliğini teşvik etmek her zaman ana tema olmuştur.
Tonga Kralı Tupou VI, geçen yıl Kasım ayında Çin'i ziyaret ettiğinde, Xi'nin yoksullukla mücadele için desteklediği bir girişim olan Juncao teknolojisini deneyimledi.
Juncao, yenilebilir mantarların yetiştirilmesinde, hayvan yeminde ve toprak erozyonunun önlenmesinde kullanılan bir ot türüdür. Kralın da belirttiği gibi, bu teknoloji Tonga gibi gelişmekte olan ülkeler için muazzam bir potansiyele sahiptir.
Xi, küresel iş birliğine dair fikrini Kral'la paylaşarak, Çin'in dünyanın dört bir yanındaki ülkelerle kalkınma fırsatlarını paylaşacağını söyledi.
Xi'nin önemli küresel girişimlerine ek olarak, 2025, bir yandan tek taraflılık ve korumacılık, diğer yandan çok taraflılık ve açıklık arasında bölünmüş bir dünyada Çin'in daha kapsayıcı bir kalkınmayı teşvik etme konusundaki daha güçlü kararlılığını da yansıtmaktadır.
Aralık ayında Çin, alan bakımından dünyanın en büyük serbest ticaret limanı olan Hainan Serbest Ticaret Limanı'nda özel gümrük işlemleri başlattı. Bu sayede yurtdışından gelen malların daha serbest girişi sağlandı, sıfır gümrük vergisi kapsamı genişletildi ve işletmeler için daha elverişli önlemler alındı.
Xi, Kasım ayında ada eyaletine yaptığı ziyarette, Serbest Ticaret Limanı'nın Çin'in dünyaya açılma sürecinin yeni dönemine öncülük eden önemli bir geçiş noktası haline gelmesi vizyonunu ortaya koydu.
Tarihsel olarak, Tayland, Laos ve Vietnam'ın kuzey bölgelerinin bazı kısımlarından daha güneye uzanan ada, ülkenin reform çabalarının odak noktası olmuştur. 1988'de, ülkenin modernleşme çabalarında önemli bir dönüm noktası olarak, tek il düzeyinde ekonomik özel bölge haline geldi.
Tarihsel süreklilik noktasına değinen Xi, "Çin'e özgü reform ve dışa açılma yolunu adım adım izliyoruz ve işte bugün buradayız" dedi.
Güney Kore Uluslararası Ekonomik Politika Enstitüsü'nde APEC Çalışmaları Ulusal Merkezi Direktörü Lee Ju-kwan, "Çin boş vaatlerde bulunmaz" dedi.
Lee, Çin'in taahhütlerini somut eylemlere dönüştürdüğünü ve bunun "Çin'in açıklığı ilerletme ve büyük bir ülke olarak sorumluluklarını yerine getirme konusundaki kararlılığını canlı bir şekilde gösterdiğini" sözlerine ekledi.
Xi'nin Yeni Yıl mesajında da açıkça belirttiği gibi, "Çin her zaman tarihin doğru tarafında yer alır ve dünya barışını ve kalkınmasını ilerletmek ve insanlık için ortak bir geleceğe sahip bir topluluk inşa etmek için tüm ülkelerle çalışmaya hazırdır."
