HARBİN, 15 Eylül (Xinhua) -- Çin'in kuzeydoğusundaki Heilongjiang eyaletine bağlı Fujin şehrinde çeltik tarlalarının üzerinde beliren çifte gökkuşağı, 13 Eylül 2026. Çin'in Heilongjiang eyaletinde hasat öncesi dönemde çeltik tarlaları üzerinde beliren çifte gökküşağı etkileyici bir manzara oluşturdu. (Fotoğraf: Qu Yubao/Xinhua)■

Macaristan Ulusal Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Sözcüsü Gabriella Siklos, Budapeşte'deki resmi ölçüm istasyonunda su seviyesinin yalnızca 1 santimetre olarak ölçüldüğünü bildirdi.

Siklos, söz konusu ölçümün nehrin yüzeyinin, mühendisler tarafından 19. yüzyılda belirlenen yapay sıfır noktasının yalnızca 1 santimetre üzerinde olduğu anlamına geldiğini açıkladı. Nehrin Budapeşte yakınlarındaki gerçek derinliği ortalama 3 ila 3,5 metre seviyesinde kalırken, düşük su seviyesi bazı büyük gemilerin seyrini kısıtladı.

Budapeşte'de daha önceki en düşük su seviyesi, temmuz ayı sonunda 28 santimetre olarak ölçülmüştü.

Yeni rekor, Macaristan'ın 1901'den bu yana en kurak yazını yaşamasının ardından geldi. Macaristan Meteoroloji Servisi HungaroMet, ülkenin yaz aylarında yalnızca 74,1 milimetre yağış aldığını ve bunun 1991-2020 ortalamasının yüzde 36'sına denk geldiğini belirtti.

HungaroMet'e göre bu yaz mevsimi, aynı zamanda Macaristan'ın 1901'den bu yana en sıcak ikinci yazı oldu.■

Sri Lanka Sulama Departmanı Su Yönetimi Direktörü H.M.P.S.D. Herath pazartesi günü yaptığı açıklamada, su seviyelerindeki düşüşe rağmen mevcut rezervlerin, yağışların az olduğu ve temel olarak sulamaya dayalı, mayıs-eylül dönemindeki tarım sezonunun kalan kısmını tamamlamaya yetmesinin öngörüldüğünü söyledi.

Herath, barajlara bağımlı bölgelerdeki mevcut rezervlerin bir sonraki yağışlara kadar içme suyu ihtiyaçlarını da karşılamasının beklendiğini belirtti.

Sulama Departmanı'nın sorumluluğundaki büyük barajlardaki su seviyelerinin an itibarıyla yaklaşık yüzde 34,4 olduğunu kaydeden Herath, Ampara, Batticaloa ve Trincomalee bölgelerindeki barajların doluluk oranının ise yaklaşık yüzde 20 seviyesinde olduğunu ifade etti.

Yüksek sıcaklıkların barajlardaki buharlaşma kaynaklı su kayıplarını artırdığına dikkat çeken Herath, halka sulama ve içme suyu ihtiyaçlarında suyu idareli kullanmaları çağrısında bulundu.■

Havalimanı işletmecisi Angkasa Pura Indonesia, Cakarta'daki Soekarno-Hatta ve Halim Perdanakusuma havalimanlarının yanı sıra Lampung'daki Radin Inten II ve Bandung'daki Husein Sastranegara havalimanlarında uçuşların hala askıda olduğunu açıkladı.

Endonezya Meteoroloji, İklim ve Jeofizik Kurumu, uydu görüntülemeleriyle iki volkanik kül kümesinin pazartesi günü saat 06.00 itibarıyla Cakarta'ya doğru ilerlediğini tespit ettiklerini kaydetti.

Anak Krakatau, hafta sonu da faaliyete geçmişti. Yanardağdan yayılan küller, 1.500'den fazla uçuşun aksamasına yol açarak yaklaşık 170.000 yolcuyu etkilemişti.

Cava ve Sumatra arasındaki Sunda Boğazı'nda bulunan Anak Krakatau Yanardağı son yıllarda birçok kez faaliyete geçti. Yanardağın 2018 yılındaki kısmi çöküşü, 400'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine yol açan bir tsunamiyi tetiklemişti.■

Çin Demiryolu Grubu Limited Şirketi de yol güçlendirme çalışmaları kapsamında bölgeye çelik gabionlar sevk etti.

Havalimanı pazar günü yaptığı açıklamada, Anak Krakatau Yanardağı'ndaki artan volkanik hareketlilik nedeniyle uçuşların yerel saatle 13.30'a kadar askıya alındığını bildirdi.

Endonezya Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürü Lukman F. Laisa, yaşanan aksaklığın ülkenin ana havalimanındaki iç ve dış hat uçuşlarını etkilediğini belirtti.

Singapur, Hong Kong, Sidney, Seul, Doha, Amsterdam ve Kuala Lumpur güzergahları dahil 16 dış hat uçuşu iptal edilirken, 7 uçuş rötarlı yapıldı, 5 uçuşun ise saati yeniden düzenlendi. İç hatlarda Lampung, Denpasar ve Surabaya bağlantılı 4 uçuş iptal edildi, 1 uçuş başka bir havalimanına yönlendirildi.

Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı'nın yanı sıra Cakarta'daki Halim Perdanakusuma Havalimanı, Tangerang'a bağlı Curug'da bulunan Budiarto Havalimanı ve Lampung'daki Radin Inten II Havalimanı'nın da faaliyetleri geçici olarak askıya alındı.

Lukman, durumdan yaklaşık 23.000 yolcunun etkilendiğini, geceyi Soekarno-Hatta Havalimanı'nın apronunda geçiren 170 uçağın ise güvende olduğunu belirtti.■

Yerel yetkililer, bölgede mahsur kalan 3.000'den fazla işçiyi güvenli noktalara tahliye etmek için kurtarma ekipleri gönderdi.

Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Jiang Bin cuma günü düzenlediği basın toplantısında, Çin Halk Kurtuluş Ordusu ve Çin Halk Silahlı Polis Kuvvetleri'nin, afet bölgesine 24 iş makinesi gönderdiğini ve bölgede helikopter ve insansız hava araçlarıyla 20'den fazla sorti gerçekleştirdiğini söyledi.

Ordunun aktif şekilde arama kurtarma, yol temizleme, ulaştırma ve salgın hastalıkların önlenmesi çalışmaları yürüttüğünü kaydeden Jiang, askerlerin bölge sakinleri ve kurtarma görevlilerine 900'ün üzerinde sağlık hizmeti sunduğunu ifade etti.

Jiang, 'Ordu, kayıpların bulunması ve can kayıplarının en aza indirilmesi için zamana karşı yarışacaktır' dedi.

Nepal'de 26 Ağustos'ta binlerce metre yükseklikteki bir buzulun çökmesi, hızla ilerleyen zincirleme heyelanlara yol açmıştı. Xizang'daki yerel yetkililerin verdiği bilgilere göre, heyelanlarda 21 kişi hayatını kaybederken, 541 kişiden ise halen haber alınamıyor.

Çin, afet bölgesine 2.300'den fazla kurtarma görevlisi göndermiş, Gyirong Sınır Kapısı'na ulaşımı sağlayan karayolu çarşamba sabahı büyük ölçüde yeniden ulaşıma açılmıştı.

Çin'in can kayıplarına yol açan heyelanın ardından Nepal'e gönderdiği yardım malzemelerinin son partisi ve DNA uzmanları da perşembe günü hava yoluyla ülkenin başkenti Katmandu'ya ulaştı.■

Belçika Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü Sciensano perşembe günü Ölüm İzleme Ağı'ndan (Be-MOMO) elde edilen verileri yayımladı. Verilere göre, 18 Haziran-3 Temmuz tarihlerindeki ilk sıcak hava dalgasında 2.035 kişi hayatını kaybederken, ölüm oranı yüzde 48,8 oranında arttı. 4-17 Temmuz tarihlerinde yaşanan ikinci sıcak hava dalgasında yüzde 14,8'lik artışla 535, 28 Temmuz-16 Ağustos tarihlerindeki üçüncü yoğun sıcaklık döneminde ise yüzde 7'lik artışla 365 aşırı ölüm kaydedildi.

Enstitü, 15 ila 64 yaş arasındaki kişilerde belirgin bir ölüm artışının gözlemlendiği ilk sıcak hava dalgasının, ölüm oranını büyük ölçüde etkilediğini belirtti. Bu durum, ülkede 2000 yılından bu yana analiz edilen sıcak hava dalgaları arasında hem mutlak sayı hem de yüzde olarak en yüksek aşırı ölüm oranı seviyelerine işaret etti.

Enstitü, olayların ciddiyetinin dönemin süresi, sıcaklığın yoğunluğu ve ozon konsantrasyonları gibi faktörlerin birleşiminden kaynaklandığını bildirdi.

Enstitü ayrıca, Belçika'da en yüksek sıcaklıkların 18 Haziran'dan itibaren 10 gün boyunca üst üste 30 santigrat derece civarında seyrettiğini ifade etti. Bu süreçte üç günün 35 santigrat dereceye yakın olduğu, ozon konsantrasyonlarının ise 10 gün boyunca metreküp başına 100 mikrogramın üzerinde kaldığı kaydedildi.

Belçika Ölüm İzleme Ağı (Be-MOMO), gözlemlenen ölüm sayılarını istatistiksel beklentilerle karşılaştırarak tüm nedenlere bağlı ölümleri izliyor. Sciensano, nihai ölüm verileri netleştikçe son rakamların güncellenebileceğini kaydetti.■

Uzun bir süredir devam eden kuraklık, ülkenin tarım sektörünü de olumsuz etkiliyor.

Macaristan Merkezi İstatistik Ofisi'nin salı günü açıkladığı verilere göre, şiddetli kuraklık nedeniyle tarım sektörünün katma değeri yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4 azaldı.

KATMANDU, 4 Eylül (Xinhua) -- Nepal Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, kriz anında yaptığı cömert yardımlardan dolayı Çin'e müteşekkir olduklarını söyledi.

Khanal perşembe günü Çin'in Nepal Büyükelçisi Zhang Maoming ile gerçekleştirdiği görüşmede, Himalayalar'ın doğal ekosistemini paylaşan Çin ve Nepal'in iklim değişikliğinden etkilendiğini belirtti. Khanal, iklim değişikliğiyle mücadelenin uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğu konusunda Çin ile aynı görüşü paylaştıklarını ifade etti.

Çin de dahil olmak üzere hiçbir ülkeden 'iklim adaleti tazminatı' talep etme niyetinde olmadıklarını kaydeden Khanal, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması çerçevesinde uluslararası toplumdan tazminat talep edeceklerini belirtti.

Zhang ise heyelan ve sel felaketinden bu yana Nepal'in afet yardım çalışmalarına çeşitli şekillerde destek verdiklerine dikkat çekerek, iki halkın dayanışma ve ortak çabayla zorlukların üstesinden geleceğine inancını dile getirdi.

Zhang, iklim değişikliğinin insanlığın karşı karşıya olduğu ortak bir sorun olduğunu ve hiçbir ülkenin bundan uzak kalamayacağını ifade etti.

Zhang, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini önlemek ve azaltmak ve etkileşim ve işbirliğini güçlendirmek üzere Nepal ve uluslararası toplumla çalışmaya hazır olduklarını sözlerine ekledi.■

Macaristan Meteoroloji Servisi HungaroMet'in çarşamba günü yayımladığı verilere göre, ağustos ayındaki ortalama sıcaklık, 1991-2020 dönemindeki 21,2 santigrat derecelik ağustos ortalamasının 3,7 derece üzerinde gerçekleşti. Böylece Ağustos 2026, 1901'den bu yana hem en sıcak ağustos hem de en sıcak ay olarak kayıtlara geçti.

Rekor sıcaklıklara olağanüstü kurak koşullar da eşlik etti. İlk verilere göre ülke genelinde ağustos ayında ortalama yağış miktarı yalnızca 15,6 milimetre olurken, 1991-2020 döneminin ağustos ortalaması 59,5 milimetre seviyesindeydi. Verilere göre bu, 1901'den bu yana ülke genelinde kaydedilen en kurak dördüncü ağustos oldu.

Uzun süren kuraklık tarım sektörünü de olumsuz etkiledi. Macaristan Merkezi İstatistik Ofisi'nin salı günü açıkladığı verilere göre, şiddetli kuraklık nedeniyle tarım sektörünün katma değeri yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4 azaldı.

Tuna Nehri'ndeki düşük su seviyesi, ağustos ayı başında Paks Nükleer Santrali'ndeki elektrik üretimini de ciddi şekilde etkiledi ve santralin dört ünitesinden üçünün kapatılmasına neden oldu. Hükümet daha sonra santral yakınındaki su seviyesini yükseltmek ve soğutma suyu tedarikini güvence altına almak amacıyla acil önlemler aldı.■

Çarşamba günü yayımlanan raporda, en iyimser senaryoda bile sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelerin 1,8 santigrat derece üzerine çıkarak zirveye ulaşacağı belirtildi. Raporda aşırı hava olaylarının daha sık görülmesi ve ekosistem kaybının sağlık, gıda güvenliği, altyapı ve ekonomileri tehdit edeceği uyarısı da yapılıyor.

Programın İcra Direktörü Inger Andersen, '1,5 santigrat derecenin üzerinde kalırsak bunun sonuçları iyi olmaz. Dünya genelinde görülen aşırı sıcak dalgaları, iklim etkilerinin daha hızlı ortaya çıkacağını, daha şiddetli vuracağını ve daha uzun süreceğini ortaya koyuyor. Bu da daha fazla can kaybına ve daha kapsamlı bozulmalara yol açacak' dedi.

Raporda, sera gazı emisyonlarında derhal uygulamaya konulacak ve devam ettirilecek kesintiler yoluyla zirve seviyesindeki sıcaklığı düşürecek bir 'aşma, zirve ve düşüş' mekanizmasıyla sıcaklıkları düşürmenin ve Paris Anlaşması'nda öngörülen küresel hedeflere ulaşmanın hala mümkün olduğu vurgulanıyor.■

Eyalet meteoroloji gözlemevine göre, merkezine yakın bölgelerde maksimum rüzgar hızı saniyede 23 metreye ulaşan tayfun, perşembe günü yerel saatle 06.30 sularında Fujian eyaletinin Zhangzhou kentine bağlı Zhangpu ilçesinde karaya ulaştı.

Saudel Tayfunu, 28 Ağustos'ta Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletinde iki kez karaya çıkmıştı.■

Endonezya Ulusal Afet Yönetimi Ajansı Sözcü Vekili Berton Panjaitan çarşamba günü yaptığı açıklamada, ortak ekiplerin hafta başında meydana gelen büyük patlamanın ardından tedbir amaçlı tahliye operasyonu gerçekleştirdiğini söyledi.

Yetkililer, artan volkanik faaliyetlerin ardından Sinabung Yanardağı'nın alarm seviyesini ikinci seviyeden, en yüksek seviyenin bir altı olan üçüncü seviyeye yükseltti.

Yanardağın kraterinden 3.500 metre yüksekliğe ulaşan bir kül sütunu püskürtmesinin ardından, yetkililer girişe kapalı bölgenin sınırlarını genişletti.

Bölge sakinleri ve turistlerin, daha önce boşaltılmış kasabalara, yanardağın zirvesinin 3 kilometre yarıçapındaki bölgelere ve güneydoğusunda altı kilometreye kadar uzanan alana girmeleri yasaklandı.■

İdareden salı günü yapılan açıklamada, her seviyedeki meteoroloji birimlerine, sorumluluk alma ve izleme, tahmin, erken uyarı ve risk değerlendirmesini güçlendirme çağrısı yapıldı.

İdare, ulusal, bölgesel, ilçe ve belediye düzeyindeki birimler arasında koordinasyonun artırılması ve sahadaki acil durum meteoroloji destek ekipleri ve uzmanlarından tam anlamıyla yararlanılması gerektiğini de vurguladı.

İdareden bir yetkili, arama kurtarma sahası ve çevre bölgelerdeki olası hava olaylarına yönelik izleme, tahmin, erken uyarı ve risk değerlendirmelerinde yeni teknoloji ve yöntemlerin kullanılacağını belirtti.

İdare, risk algısının iyileştirilmesini ve acil durum müdahale kapasitelerinin gelişimini hızlandırmak amacıyla uluslararası işbirliğini ve teknolojik inovasyonu da artıracak.

Nepal'de meydana gelen ani buzul çökmesinin tetiklediği heyelan, 26 Ağustos'ta Gyirong Sınır Kapısı'nı vurmuştu. Bölge yönetiminin açıkladığı son verilere göre, heyelanda 16 kişi hayatını kaybetti, 546 kişiden ise an itibarıyla haber alınamıyor.■