Cumhurbaşkanlığı Seçim Bölgesi Enerji Girişimi kapsamında yapılan ihalede sözleşmeler salı günü başkent Lusaka'da düzenlenen törenle imzalandı. Söz konusu girişim, ülkenin elektrik üretim kapasitesini 2030 yılına kadar 3.500 megavattan 10.000 megavata çıkarmayı hedefliyor.

Yerel Yönetim ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı Teknik Hizmetler Daimi Sekreteri Nicholas Phiri, kabinenin geçen yılın kasım ayında onayladığı programın, yapısal enerji açığını ortadan kaldırmayı ve yerel ölçekte refah yaratmayı amaçlayan ülke çapındaki yenilenebilir enerji hamlesine öncülük ettiğini belirtti.■

Ekoloji ve Çevre Bakanlığı ile Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu'nun da aralarında bulunduğu altı hükümet departmanın ortaklaşa yayımladığı plana göre, 2030 yılına kadar kilit önemdeki alanlarda katı atık kirliliğinin azaltılmasında önemli ilerleme kaydedilmesi, geçmiş yıllardan biriken atıkların etkin şekilde kontrol altına alınması, yaygın yasadışı katı atık dökümü ve uygunsuz bertarafının önlenmesi ve kapsamlı katı atık yönetimi kapasitesinin önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.

2030 yılına kadar kilit önemdeki alanları kapsayan entegre bir dijital denetim ağının kurulması ve 'sıfır atık şehirleri' inşa edilmesi de planlanıyor.

Planda acilen ilgilenilmesi gereken sorunların çözüme kavuşturulması ve sistematik yönetişimin güçlendirilmesi amacıyla koordineli çalışmalar yürütülmesi öngörülüyor. Bu kapsamda çevresel risklerin tespit edilmesi ve giderilmesi ve katı atık yönetimi zincirinin tüm aşamalarında denetimin artırılması hedefleniyor.■

LOS ANGELES, 12 Temmuz (Xinhua) -- ABD'nin Kaliforniya eyaletinin güneyinde etkili olan orman yangını yaklaşık 2.700 dönümlük (10,9 kilometrekare) bir alana yayılırken, sıcak hava dalgası kaynaklı tehlikeler nedeniyle bölgede tahliyeler başlatıldı.

Bir zamanlar kum fırtınalarının etkili olduğu çorak bir arazi olan Saihanba, yaklaşık 300 ormancının zorlu hava koşullarında en basit araçlarla başlattığı çalışmaların üç nesil boyunca sürdürülmesiyle bugün yüzde 80'in üzerinde orman örtüsüne ulaştı.

Bölgedeki çalışmalar, ekosistemin dönüşümünü ortaya koyarken Saihanba Orman Çiftliği, yılda 137 milyon metreküp suyun korunmasına katkı sağlıyor.

Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Okyanus Bilimi Enstitüsü'nün geliştirdiği tesis, cuma günü ülkenin doğusundaki Shandong eyaletine bağlı Rongcheng açıklarındaki Sarı Deniz'e indirildi. Enstitü, tesisin yerinde kıyı deneyleri yürütmeye yönelik ülkenin en büyük açık erişimli tesisi olduğunu belirtti.

Toplam 2.000 metrekare alana ve 30.000 metrekare deney deniz bölgesine sahip olan platform, gerçek deniz koşulları altında çok çeşitli ekolojik çalışmaların yürütülmesine imkan veriyor.

Enstitü araştırmacısı ve platform geliştirme ekibi lideri Sun Xiaoxia, 'Yeni platform, aslında denize taşınmış bir laboratuvar olarak görülebilir.

Gerçek deniz suyu koşulları altında sıcaklık, besin maddeleri ve çözünmüş oksijen gibi temel faktörleri hassas bir şekilde düzenleyebiliyoruz. Bu sayede sürekli ve tam döngülü gözlem yapabiliyoruz ve doğal deniz gözlemi ile kapalı ortamda yapılan kontrollü deneyler arasındaki teknik engeli ortadan kaldırıyoruz' dedi.

Platform, otomatik izleme, su düzenleme, mezokozmos ekosistemleri ve lojistik destek modüllerinden oluşuyor. Sıcaklık, besin maddeleri ve çözünmüş oksijen gibi değişkenlerin tek faktörlü veya çok faktörlü şekilde hassas olarak düzenlenmesini sağlayarak, araştırmacıların okyanus ısınması, asitleşme ve azot ve fosfat artışı gibi senaryoları gerçek bir deniz ortamında yeniden canlandırmasına olanak tanıyor.

Sun, bu imkanın kıyı ekosistemlerinin hem kademeli iklim eğilimlerine hem de aşırı olaylara nasıl tepki verdiğini anlamak için hayati önem taşıdığını belirtti.

Denizcilikle ilgili ekonomik faaliyetlerin ve limanların çoğunun yoğunlaştığı Çin'in kıyı suları, aynı zamanda ekolojik felaketlerin ve risklerin yoğun yaşandığı bölgeler olarak öne çıkıyor. Bu sular, özellikle iklim değişikliği, kara kaynaklı kirlilik ve insan faaliyetleri nedeniyle giderek artan bir baskı altında bulunuyor.

Sun, 'Bilim insanları geleneksel araştırma gemileriyle yalnızca belirli zamanlarda ve kesitlerde veri toplayabiliyor. Karada yapılan laboratuvar deneyleri ise gerçek okyanustaki çok sayıda tür ve süreç arasındaki karmaşık etkileşimleri simüle edemiyor' dedi.

Yeni laboratuvar, Çin'in kuzeyindeki tipik bir denizde kültür balıkçılığı bölgesinde yer alıyor ve hem doğal hem de yetiştirilen ekosistem çalışmaları için uygun koşullar sunuyor. Araştırmacılar, taşıma kapasitesi, ekolojik dayanıklılık, deniz sıcak dalgaları ve hipoksi üzerine kurgulanmış deneyler yürüterek risk eşiklerini belirliyor ve su ürünleri yetiştiriciliği yönetimini optimize ediyor.

Sun, laboratuvarın su ürünleri yetiştiriciliği sektörüne hizmet etmenin ötesinde, afet önleme, hassas restorasyon ve kıyı sağlığı yönetimi için teknik destek sağlayabileceğini belirtti.

Sun, açık uluslararası işbirliği için tasarlanmış olan platformun, küresel araştırma kurumlarının kullanımına açılacağını ve acil deniz çevresi sorunlarının üstesinden gelmeye yönelik ortak çabaları kolaylaştıracağını belirtti.■

Guangxi bölgesinde kayıp kişilere yönelik arama kurtarma çalışmaları sürdürülürken, afetten etkilenen bölge sakinlerine yönelik yeniden yerleştirme hizmetleri güçlendiriliyor ve afet sonrası yeniden inşa çalışmalarına hız veriliyor.

Meteorolojik tahminlere göre tayfunun cumartesi sabahı Taiwan'ın kuzey kıyılarına ulaşması veya bu kıyıları teğet geçmesi, ardından cumartesi gecesi Fujian eyaletinin Fuqing kenti ile Zhejiang eyaletinin Wenling kenti arasındaki kıyı şeridinde süper tayfun veya şiddetli tayfun kategorisinde karaya çıkması bekleniyor.

Çin'in doğusundaki kıyı eyaleti Zhejiang, açık deniz tayfun acil durum müdahale planını çarşamba günü devreye sokmuştu.

Eyalet Sel Kontrol ve Kuraklıkla Mücadele Merkezi, kıyı bölgelerindeki yerel yönetimler ve ilgili kurumlara tayfunun gelişimini yakından takip etme ve gerekli tüm tedbirleri alma çağrısında bulundu. Bu tedbirler arasında kilit öneme sahip gemiler için güvenli barınma alanlarının hazırlanması, balıkçı teknelerinin limanlarda emniyete alınması, deniz seferlerinin askıya alınması ve deniz turizmi noktalarının kapatılması yer alıyor.

Çin'de kullanılan dört kademeli renk kodlu hava uyarı sisteminde kırmızı en şiddetli uyarıyı gösterirken, bunu turuncu, sarı ve mavi takip ediyor.

Sahip olduğu temiz enerji potansiyeli ve coğrafi avantajlarının etkisiyle Fujian, son yıllarda akıllı yeni elektrik şebekeleri inşa ederek ülkenin güneydoğusundaki önemli temiz enerji merkezlerinden biri haline geldi.

Fujian, elektrik iletim hatlarının inşasını hızlandırırken kentsel ve kırsal dağıtım şebekelerini istikrarlı bir şekilde modernleştiriyor. Akıllı mikro şebekelerin inşasını da teşvik eden eyalet, temiz enerji avantajlarından sürekli olarak faydalanıyor ve akıllı yeni elektrik şebekeleri sayesinde enerji güvenliğini pekiştiriyor.

Plana göre, 2030 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasıla birimi başına karbondioksit emisyonları 2025 seviyesine kıyasla yüzde 17 azaltılacak, fosil dışı enerji kaynaklarının toplam enerji tüketimindeki payı ise yüzde 25'e ulaşacak.

Söz konusu önlemler, karbon emisyonlarının zirveye ulaşması hedefinin zamanında gerçekleştirilmesini sağlamayı, ülkenin 2035 yılına yönelik ulusal katkı hedeflerine ulaşması ve karbon nötrlüğünü ilerletmesi için sağlam bir temel oluşturmayı amaçlıyor.

Plan, enerji yapısının yeniden düzenlenip optimizasyonunun hızlandırılması, yeşil ve düşük karbonlu endüstriyel kalkınmanın teşvik edilmesi ve kilit sektörlerde yeşil ve düşük karbonlu dönüşümün derinleştirilmesi dahil olmak üzere beş alanda yerine getirilecek temel görevleri özetliyor.

Enerji yapısının optimizasyonunu hızlandırmak amacıyla fosil dışı enerji kaynaklarının geliştirilmesi, kömür tüketiminin temiz enerji kaynaklarıyla ikame edilmesi ve petrol ile doğalgaz tüketim yapısının sürekli olarak optimize edilmesi öngörülüyor.

Geleneksel sektörlerde enerji tasarrufu ve karbon azaltımına yönelik dönüşümün ilerletilmesi, sıfır karbonlu park ve fabrikaların inşasının hızlandırılması, bilgi işlem altyapısında yeşil ve düşük karbonlu dönüşümün teşvik edilmesi ve karbon emisyonlarının azaltılmasında döngüsel ekonomiden yararlanılması için de çalışmalar yürütülecek.

Planda ayrıca binalar, kamu kurumları ve ulaşımda karbon emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra ekosistem karbon yutaklarının güçlendirilmesine de vurgu yapılıyor.

Politika alanında ise yasa, yönetmelik ve standartların iyileştirilmesi, karbon emisyonlarına ilişkin istatistik ve hesaplama sisteminin geliştirilmesi, mali desteğin artırılması ve fiyatlandırma ile piyasa temelli mekanizmaların iyileştirilmesi öngörülüyor.

Yerel yönetimlere sorumluluklarını yerine getirme çağrısında bulunulan planda, yeşil ve düşük karbonlu girişimlere kamu katılımının artırılması ve uluslararası işbirliğinin derinleştirilmesi de hedefleniyor.

Çin, karbondioksit emisyonlarını 2030'dan önce zirveye ulaştırma ve 2060'tan önce karbon nötrlüğüne ulaşma hedeflerini benimsemiş durumda.■

Bu rakamın İspanya Sağlık Bakanlığı'nın Günlük Ölüm İzleme Sistemi'nin (MoMo) haziran ayı verilerine yakın olduğu kaydedildi. MoMo haziran ayında sıcaklardan kaynaklı 1.029 can kaybı yaşandığını ve bunun sistemin faaliyete geçtiği 2015 yılından bu yana kaydedilen en yüksek aylık can kaybı olduğunu belirtmişti.

Öte yandan ülke genelinde orman yangınlarıyla mücadele sürüyor. Bu yangınlardan biri de koruma altındaki Les Gavarres bölgesinde yaklaşık 40 kilometre yarıçapında bir alana yayılarak 2.200 hektara yakın bir alanı küle çeviren La Bisbal d'Emporda yangını.

Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi'nden alınan uydu tabanlı verilere göre, 2026 içerisinde İspanya'da yaklaşık 56.000 hektarlık alan yangınlardan zarar gördü.■

Yunanistan İtfaiye Teşkilatı'ndan pazar günü yapılan açıklamada, yangının ardından kentin büyük bir bölümünün zehirli bir duman tabakasıyla kaplandığı belirtildi.

Yangına müdahale eden itfaiye ekibinden 5 kişi, dumandan etkilenmeye bağlı solunum güçlüğü şikayetiyle hastaneye kaldırıldı.

Bölge sakinlerine evlerinde kalmaları ve pencerelerini kapalı tutmalarını tavsiye eden yetkililer, özellikle çocuklar, yaşlılar ve solunum rahatsızlığı olan bireylere gereksiz seyahatlerden kaçınmaları çağrısında bulundu.

Yerel basının aktardığına göre Endonezya Çevre Bakan Yardımcısı Diaz Faisal Malik Hendropriyono cumartesi günkü açıklamasında, Cakarta yakınlarındaki Tangerang bölgesinde bulunan bir çöp depolama alanında günlerdir kontrol altına alınamayan yangına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hendropriyono, 'Yerel yönetimlere çöp depolama alanlarındaki yangınlara karşı hazırlıklı olmaları için bir genelge gönderdik. Dünya Meteoroloji Örgütü de El Nino'ya ilişkin bir uyarı yayımladı. Bu uyarı, ülke genelindeki diğer çöp depolama alanlarında da yangın çıkma olasılığı bulunduğundan yangın riskine karşı hazırlıklı olmamız gerektiği anlamına geliyor' ifadelerini kullandı.

Hendropriyono, merkezi hükümetin belediye başkanları ve yerel yönetimlere bir dizi teknik talimat ilettiğini de sözlerine ekledi.■

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyesi olan Wang cuma günü Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da Danimarka Kralı 10. Frederick ile bir araya geldi.

Danimarka kraliyet ailesinin uzun yıllardır Çin ile dostane ilişkilerini sürdürdüğünü belirten Wang, Kraliçe 2. Margrethe'nin de görevde olduğu süre içerisinde Çin'e iki kez resmi ziyaret gerçekleştirdiğini hatırlattı. Kraliçe'nin Japon İşgalcilerin Gerçekleştirdiği Nanjing Katliamı Anıt Müzesi'ni ziyaret eden görevdeki ilk yabancı devlet başkanı olduğunu da ifade eden Wang, bunun tarihe saygı ve adalete olan sarsılmaz bağlılığı gösterdiğini dile getirdi.

Kral 10. Frederick ise Danimarka ve Çin'in uzun bir etkileşim geçmişine sahip olduğunu ve iki halk arasında köklü bir dostluk bulunduğunu söyledi. İki ülke arasındaki aktif ekonomik ve ticari işbirliği ve yakın halklar arası ilişkilere dikkat çeken Kral, ikili ilişkilerin an itibarıyla sağlam ivmesini sürdürdüğünü belirtti.

Kral, Danimarka kraliyet ailesinin ve bizzat kendisinin, iki ülke arasındaki geleneksel dostluğu ileriye taşımak ve ikili ilişkilerin daha da gelişmesini teşvik etmek üzere aktif rol üstlenmeye hazır olduklarını ifade etti.

Wang, ziyareti çerçevesinde Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ile de bir araya geldi.■

Salı günü Ningbo-Zhoushan Limanı'na doğru yola çıkarak yeni rotanın ilk seferini gerçekleştiren ve Ningbo Ocean Shipping tarafından işletilen gemi, 127,8 metre uzunluğa, 21,6 metre genişliğe ve 742 TEU (1 TEU, 20 feetlik konteyneri ifade ediyor) taşıma kapasitesine sahip. Toplam yaklaşık 20.000 kilovatsaat enerji depolama kapasitesi sunan 10 konteyner tipi batarya ile donatılan geminin, yıllık yaklaşık 800 ton yakıt tasarrufu sağlaması ve karbondioksit emisyonlarını 2.000 tondan fazla azaltması bekleniyor.

Jiaxing Limanı, Zhejiang'ın iç su yolu sistemini kıyı nakliye ağıyla birleştiren önemli bir merkez konumundayken, Ningbo-Zhoushan Limanı ise kargo işleme hacmi bakımından dünyanın en işlek limanı olma özelliğini taşıyor.

Jiaxing Deniz Güvenliği İdaresi'ne göre yeni rota, sıfır yakıt tüketimi ve sıfır egzoz emisyonuyla çalışıyor ve taşınan her TEU başına yaklaşık 60 kilogram karbondioksit salımını azaltıyor. Yangtze Nehri Deltası'ndaki ihracatçılara hizmet verecek rota, küresel pazarlara ihracat için düşük karbonlu bir taşımacılık seçeneği sunuyor.■

HANGZHOU, 1 Temmuz (Xinhua) -- Çin'in Zhejiang eyaletindeki Jiaxing Limanı'na yanaşan 10.000 tonluk tam elektrikli konteyner gemisi, 30 Haziran 2026. Çin'in deniz-nehir kombine taşımacılığındaki ilk sıfır karbonlu nakliye rotası hizmete açıldı. Yeni rota, 10.000 tonluk tam elektrikli bir konteyner gemisinin salı günü Jiaxing Limanı'ndan Ningbo-Zhoushan Limanı'na doğru yola çıkmasıyla resmen faaliyete başladı. (Fotoğraf: Xinhua)■

Avrupa Birliği'nin Copernicus Deniz Servisi'nden çarşamba günü yapılan açıklamaya göre, haziranda 20,98 santigrat dereceye ulaşan küresel ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı, 2023 ve 2024'te kaydedilen rekorları geride bıraktı.

El Nino ve iklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların daha da artmasıyla önümüzdeki aylarda yeni rekorların görülebileceği belirtildi.■

Macaristan Başbakanı Peter Magyar pazar günü yaptığı açıklamada, kamu kurumlarının operasyonel açıdan mümkün olan durumlarda uzaktan çalışmaya geçeceğini belirterek, özel sektörde çalışanlara yönelik de benzer düzenlemelerin yapılması çağrısında bulundu. Yetkililer, sağlık risklerini azaltmak amacıyla günün en sıcak saatlerinde açık havada yapılan işlerin ertelenmesi tavsiyesinde de bulundu.

Macaristan'da en yüksek seviye olan üçüncü derece sıcaklık alarmı durumu uygulanmaya devam ediyor. Önümüzdeki günlerde ülkenin büyük bir bölümünde sıcaklıkların 35-40 santigrat derece olması bekleniyor.

Macaristan'ın ulusal meteoroloji servisi HungaroMet, haziranda görülen günlük en yüksek sıcaklık rekorunun cumartesi günü kırıldığını belirterek, Budakalasz'da sıcaklığın 40, Budapeşte'de ise 39,8 santigrat dereceye ulaştığını bildirdi. Gece boyunca kaydedilen minimum sıcaklıklarda günlük yeni rekorlar kırılması aşırı sıcakların devam ettiğini gösteriyor.

Sıcak hava dalgası, Macaristan gibi birçok Orta Avrupa ülkesini etkisi altına almış durumda. Aşırı sıcaklık bölgenin doğusuna doğru yayılırken, Almanya, Polonya ve Çekya'da da hafta sonu boyunca olağandışı yüksek sıcaklıklar kayda geçti. Macaristan'da çarşamba veya perşembe günü itibarıyla sıcaklıklarda düşüş bekleniyor.■

Polonya Basın Ajansı'nın Meteoroloji ve Su Yönetimi Enstitüsü sözcüsü Agnieszka Prasek'in açıklamasına dayandırdığı habere göre, Orta Avrupa'yı etkisi altına alan şiddetli sıcak hava dalgası sırasında pazar günü sıcaklıklar, ülkenin batısındaki sınır kenti Slubice'de 40,5 dereceye, Torun'da ise 40,3 dereceye ulaştı.

Bir önceki sıcaklık rekoru, 29 Temmuz 1921'de ülkenin güneyindeki Proszkow'da 40,2 derece olarak kayıtlara geçmişti.■