BEİJİNG, 1 Nisan (Xinhua) -- Çin ve Pakistan, Körfez ve Ortadoğu bölgesinde barış ve istikrarın yeniden tesis edilmesi için silahlı çatışmaların derhal sonlandırılması, vakit geçirilmeksizin barış görüşmelerine başlanması, sivil hedeflerin güvenliğinin sağlanması, deniz taşımacılığı rotalarının güvenliğinin sağlanması ve Birleşmiş Milletler Şartı'na öncelik verilmesi şeklinde beş maddeden oluşan bir inisiyatif önerdi.
İnisiyatif, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar'ın salı günü Çin'in başkenti Beijing'de gerçekleştirdikleri görüşme sırasında önerildi.
Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyesi olan Wang ve Dar, görüşmede Körfez ve Ortadoğu bölgesindeki durumu değerlendirdi.
İki tarafın ortaklaşa önerdiği beş maddelik inisiyatifte aşağıdaki hususlar yer aldı:
1. Silahlı çatışmaların derhal sonlandırılması: Çin ve Pakistan, silahlı çatışmaların derhal sonlandırılması ve çatışmanın yayılmasının önlenmesi için azami çaba gösterilmesi çağrısında bulunmaktadır. Ayrıca savaştan etkilenen tüm bölgelere insani yardım ulaştırılmasına izin verilmesi şarttır.
2. Barış görüşmelerine mümkün olan en kısa sürede başlanması: İran ve Körfez ülkelerinin egemenliği, toprak bütünlüğü, ulusal bağımsızlığı ve güvenliği korunmalıdır. Anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulmasında tek geçerli seçenek diyalog ve diplomasidir. Çin ve Pakistan, tüm tarafların anlaşmazlıkların barışçıl yolla çözülmesine ve barış görüşmeleri sürerken güç kullanımından veya güç kullanma tehdidinden kaçınmasına bağlı kalmasına ve bu çerçevede ilgili tarafların görüşmeleri başlatmasına destek vermektedir.
3. Askeri olmayan hedeflerin güvenliğinin sağlanması: Askeri çatışmalarda sivillerin korunması ilkesi gözetilmelidir. Çin ve Pakistan, çatışmanın taraflarına sivillere ve askeri olmayan hedeflere yönelik saldırıları derhal sonlandırma, Uluslararası İnsani Hukuka tam olarak riayet etme ve hem enerji, deniz suyu arıtma ve elektrik tesisleri gibi önemli altyapıya hem de nükleer santraller gibi barışçıl nükleer altyapıya yönelik saldırıları durdurma çağrısında bulunmaktadır.
4. Deniz taşımacılığı rotalarının güvenliğinin sağlanması: Hürmüz Boğazı ve bitişiğindeki sular, mal ve enerji taşımacılığı açısından önemli küresel deniz taşımacılığı rotalarıdır. Çin ve Pakistan, taraflara Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemi ve mürettebatın güvenliğini koruma, sivil ve ticari gemilerin mümkün olan en kısa sürede güvenli şekilde geçişine izin verme ve boğazdan geçişleri en kısa sürede eski haline döndürme çağrısı yapmaktadır.
5. BM Şartı'na öncelik verilmesi: Çin ve Pakistan, gerçek çok taraflılığın uygulanması, BM'nin öncelikli statüsünün ortaklaşa güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekmekte ve hem BM Şartı'nın ve uluslararası hukukun amaç ve ilkelerine dayalı kapsamlı bir barış çerçevesi oluşturulması hem de kalıcı barışın sağlanmasına yönelik bir anlaşmaya varılmasının desteklenmesi yönünde çaba gösterilmesi çağrısında bulunmaktadır.■